Co to jest Diagram Ishikawy?

Diagram Ishikawy, powszechnie znany również jako diagram rybiej ości, to opracowana przez japońskiego profesora Kaoru Ishikawę metoda rozwiązywania problemów przy wykorzystaniu wykresu o charakterze przyczynowo-skutkowym. Co do zasady wykres ten stanowi graficzną analizę wpływu różnorodnych czynników, a także ich wzajemnych powiązań, przyczyniających się do powstawania określonych problemów o charakterze jakościowym. Choć początkowo diagram Ishikawy został stworzony w celu kontrolowania jakości, można go również z powodzeniem wykorzystywać w sytuacjach, gdy konieczne jest określenie przyczyn problemów oraz wykrycie wąskich gardeł w procesach produkcyjnych. Metoda ta jest ponadto bardzo przydatna w wielu dziedzinach, dzięki czemu można ją stosować m.in. w zarządzaniu projektami, w administracji, a także w usługach.

Wykorzystanie Diagramu Ishikawy

Stosowanie diagramu Ishikawy niesie ze sobą wiele korzyści. Narzędzie to może się bowiem okazać szczególnie przydatne w sytuacji, gdy chcemy w jasny oraz przejrzysty sposób zobrazować powstały problem wraz ze wszystkimi ewentualnymi obszarami jego przyczyn. Dzięki diagramowi rybiej ości możliwe jest nie tylko logiczne uporządkowanie przyczyn powstałych problemów, ale również wszechstronne przeanalizowanie oraz wyszczególnienie wszystkich tych obszarów, które wymagają udoskonalenia lub znacznej poprawy. Diagram ten pomaga także w prosty sposób oddzielić skutki od przyczyn. Dzięki temu możliwe jest kompleksowe przeanalizowanie danego problemu.

Poniżej przedstawiamy przykład diagramu tak zwanej rybiej ości.

Diagram Ishikawy – jakie warunki trzeba spełnić, aby przeprowadzić analizę?

Chcąc przystąpić do analizy konkretnych problemów z wykorzystaniem diagramu Ishikawy konieczne jest spełnienie kilku warunków. Niezbędne jest w tym przypadku stwierdzenie wystąpienia skutku, a także określenie wszelkich możliwych przyczyn, które rzeczywiście mogły się przyczynić do spowodowania takiego skutku. Zgodnie z przyjętymi przez Kaoru Ishikawę założeniami przyczyny te można podzielić na 5 najważniejszych składowych. Od pierwszych liter tych składowych pochodzi często używana nazwa „5M”, za którą kryje się odpowiednio: Manpower (ludzie), Methods (metody), Machinery (maszyny), Materials (materiały) oraz Management (zarządzanie).

Dodatkowo, w zależności od dziedziny, stopnia złożoności oraz wagi konkretnego problemu, możliwe jest również wykorzystanie innych kategorii przyczyn (takich jak: wyposażenie, informacje, procedury, procesy, konkurencja, organizacja pracy i dostawcy). Należy również pamiętać, że każda z kategorii przyczyn może być rozbudowywana o kolejne bardziej szczegółowe przyczyny. Właściwie stworzony wykres będzie się bowiem kończył dopiero w momencie całkowitego zidentyfikowania danego zjawiska.

Diagram Ishikawy jest jednym z najważniejszych instrumentów stosowanych w szeroko rozumianym zarządzaniu jakością.

Jeżeli jesteście Państwo zainteresowani szkoleniami dotyczącymi systemów zarządzania, zapraszamy do zapoznania się z ofertą szkoleń LUQAM.

Więcej o narzędziach Problem Solving można dowiedzieć się również w szkoleniu online, o którym więcej można dowiedzieć się tutaj.