W firmach produkcyjnych kluczem do sukcesu nie jest mierzenie wszystkiego, lecz skupienie się na tym, co naprawdę wpływa na efektywność procesów.

Poznaj 10 najważniejszych wskaźników KPI w produkcji, które pozwalają precyzyjnie ocenić kondycję przedsiębiorstwa, wykrywać problemy i podejmować decyzje oparte na danych.

Dlaczego warto mierzyć KPI w produkcji?

Codzienna praca w firmie produkcyjnej to setki procesów, decyzji i czynności, które mają wpływ na końcowy wynik. Problemy zazwyczaj rozwijają się stopniowo, dlatego bez ciągłego monitorowania kluczowych wskaźników łatwo je przeoczyć. Dopiero gdy staną się widoczne, można zacząć na nie reagować – ale często wtedy jest już za późno.

KPI pomagają:

• wcześnie identyfikować nieprawidłowości i źródła strat,
• oceniać skuteczność działań i strategii,
• optymalizować koszty,
• podejmować decyzje oparte na danych,
• motywować pracowników do osiągania celów,
• monitorować postępy i efektywność procesów w czasie.

Dobrze dobrane KPI w firmie produkcyjnej wspierają optymalizację kosztów, poprawiają jakość, a także zwiększają rentowność całego zakładu.

Jakie KPI warto mierzyć w firmie produkcyjnej?

Całkowita efektywność wyposażenia OEE (ang. Overall Equipment Effectiveness)

OEE to jeden z najważniejszych wskaźników w produkcji, ponieważ łączy trzy kluczowe aspekty: dostępność, wydajność i jakość. Bezpośrednio pokazuje, jak efektywnie działają maszyny. To najpełniejszy wskaźnik stanu produkcji.

OEE pomaga firmom identyfikować straty i optymalizować wykorzystanie sprzętu.

Wydajność produkcji

Regularne monitorowanie tego wskaźnika pomaga szybko wykrywać spadki efektywności, np. z powodu awarii, braku materiałów lub niewłaściwej organizacji pracy.

Produktywność

Produktywność mierzy, jak efektywnie firma przekształca zasoby (takie jak czas, praca czy materiały) w gotowy produkt. Pokazuje, ile wartości dodanej generuje pracownik, zespół lub maszyna w określonym czasie. Wysoka produktywność świadczy o dobrze zorganizowanych procesach oraz odpowiednim wykorzystaniu kompetencji.

Dzięki ciągłemu śledzeniu produktywności łatwiej zidentyfikować źródła strat i wdrażać działania zwiększające efektywność operacyjną na bieżąco.

Czas przezbrojenia

Dlaczego warto mierzyć czas przezbrojenia? Bo przezbrojenia to często „niewidoczne” źródło strat. Długie i nieprzewidywalne przezbrojenia prowadzą do przestojów, ograniczają dostępność maszyn i utrudniają realizację mniejszych partii produkcyjnych. Regularne monitorowanie tego wskaźnika pozwala identyfikować wąskie gardła i wdrażać usprawnienia.

Skracając czas przezbrojenia, zwiększa się szybkość reakcji na zmiany w produkcji, co skutkuje większą elastycznością na potrzeby rynku.

Średni czas między awariami MTBF (Mean Time Between Failures)

MTBF pokazuje, jak długo urządzenia mogą pracować bezawaryjnie. To nie tylko techniczny wskaźnik, ale też realny obraz niezawodności. Im wyższy wskaźnik, tym lepiej – oznacza to większą niezawodność sprzętu, a co za tym idzie większą stabilność i mniej przerw w produkcji.

Dodatkowo MTBF umożliwia planowanie konserwacji zamiast reagowania wyłącznie na pojawiające się awarie.

Średni czas naprawy MTTR (Mean Time To Repair)

Awarie są nieuniknione, ale czas ich usuwania jak najbardziej da się kontrolować. Monitorując średni czas naprawy, łatwiej zidentyfikować wąskie gardła w organizacji serwisu, braki kompetencyjne czy problemy z dostępnością części. Obniżenie MTTR pozwala zminimalizować przestoje i zwiększyć dostępność maszyn.

Jakość za pierwszym razem FTQ (First Time Quality)

Wskaźnik FTQ informuje, jaki procent wyrobów spełnia wszystkie wymagania jakościowe po pierwszym wykonaniu, bez konieczności dodatkowych napraw. Niski wynik sygnalizuje potrzebę analizy i poprawy procesów produkcyjnych oraz kontroli jakości, aby uniknąć strat i zwiększyć konkurencyjność przedsiębiorstwa.

Regularne śledzenie i usprawnianie tego wskaźnika powinno być podstawą strategii jakościowej każdej firmy produkcyjnej.

Zamówienia kompletne na czas OTIF (On Time In Full)

Produkcja zgodnie z harmonogramem to podstawa zadowolenia klienta. OTIF wskazuje, jaki procent zamówień jest realizowany na czas i w pełnej ilości. Z punktu widzenia klienta to jeden z najważniejszych wskaźników.

Koszt jednostkowy produkcji

Wskaźnik ten określa pełny koszt wytworzenia jednej jednostki produktu, uwzględniając surowce, pracę, energię, amortyzację oraz inne koszty. Jest to kluczowy wskaźnik dla zrozumienia pełnych kosztów produkcji. Wiedza o tym, ile kosztuje jednostka produktu, to absolutna podstawa w kontroli marży i opłacalności.

Koszty niezgodności

Każda niezgodność to nie tylko odpad – to także dodatkowe testy, przeróbki, straty czasu, pracy, energii. Wady produkcyjne generują ukryte koszty – od reklamacji po przestoje i utratę klientów. Minimalizacja tych kosztów znacząco wpływa na poprawę rentowności produkcji.

Jak wybrać najlepsze KPI dla swojej produkcji?

Nie istnieje jedna, uniwersalna lista KPI, która sprawdzi się w każdej firmie. Odpowiedni zestaw wskaźników zależy od:

• celów strategicznych firmy,
• specyfiki procesów produkcyjnych,
• dostępności i jakości danych. 

Najlepsze KPI w produkcji to te, które są konkretne, mierzalne, osiągalne i powiązane z celami biznesowymi. Warto też regularnie analizować ich wyniki i dostosowywać je do zmieniających się warunków rynkowych.

Podsumowanie

Właściwie dobrane wskaźniki KPI w firmie produkcyjnej stanowią fundament efektywnego zarządzania. Pomagają szybko reagować na problemy, usprawniać procesy i podejmować decyzje oparte na danych.

Monitorowanie takich wskaźników jak OEE, MTBF, FTQ czy koszt jednostkowy pozwala budować nowoczesną, konkurencyjną i zyskowną produkcję – zgodną z filozofią Industry 4.0.

Jeśli Twoja firma potrzebuje wsparcia w wyznaczeniu odpowiednich KPI, analizie danych produkcyjnych lub wdrożeniu systemu monitorowania efektywności, zespół LUQAM chętnie pomoże w opracowaniu skutecznych rozwiązań dopasowanych do specyfiki przedsiębiorstwa. Zapraszamy do kontaktu – wspólnie zbudujemy system zarządzania oparty na danych i realnych wynikach.

Dodatkowo oferujemy aplikację do monitorowania KPI, jest ona dostępna w modelu subskrypcyjnym – szczegóły znajdziesz tutaj: Aplikacja do monitorowania KPI od LUQAM